Патогенездi дамытуда сатилеттердiң вирусының биологиялық рөлi


Қаралымдар: 7 / PDF жүктеулері: 0

Авторлар

  • З.Б. Стамғалиева Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті
  • Б.Б. Ильясова Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті
  • А.Б. Дiлдабек Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті
  • Ж.Б. Тлеуқұлова Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті
  • Г.С. Мукиянова Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті
  • А.Ж. Акбасова Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті
  • Р.Т. Омаров Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті

Кілт сөздер:

сатилитикалық вирус, көмекшi вирус, капсидтi ақуыз, вириондар, ақуызды бiлдiру, вирустың жабайы түрi

Аңдатпа

Қазiргi ғылымда көптеген вирустар бар. Вирус- бұл басқа ағзалардың тiрi жасушаларында көбейетiн
шағын мөлшердегi жұқпалы агент. Вирустар жануарлар мен өсiмдiктерден микроорганизмдерге дейiнгi барлық тiршiлiк
нысандарын жұқтыруы мүмкiн. Олар жердегi әрбiр дерлiк экожүйеде кездеседi.
Сатиллет вирустар (Satellite viruses) өздерiнiң капсидтерiн құруға қабiлетсiз субвиральдi агенттер болып табылады,
өйткенi олардың геномдары осы үшiн барлық қажеттi гендердi қамтымайды. Вирустарды сатиллетке көбейту үшiн басқа
вируспен хирургиялық клеткадан зарарсыздандыру керек, содан кейiн басқа вирус шығаратын белоктар (ферменттер
немесе құрылымдық ақуыздар) қолданатын вирустық сатиллет хостердiң жаңа вириондарын құруға себеп болады.
Осы мақалада сатиллеттi вирустың капсидтi ақузының жүйелiк таралуы мен қатар мозаик прос вирусының
көмекшiсiмен өзара әрекеттесуi жайлы зерттеу нәтижесi келтiрiлген. Бұл жұмыс өсiмдiктi инфекциялау кезiндегi
капсидтi ақуыздың қалыптасу биоxимиясы және молекулярлық биология функциялары мен қатар, сатиллеттi
вирустардың xелперлi вирустармен ара-қатынасы, сатиллеттi вирустардың репликациялану жолдары және олардың
ерекшелiктерi туралы сиппатамадан тұрады. Атап айтқанда, мұнда, мутантты және жабайы типтi SPMV сатиллеттi
вирусының өзгертiлген капсидтi ақуызы кезiндегi өсiмдiктердiң инфекциялану әсерi қарастырылады. Жұмыстың
мақсаты SPMV вирусының CP биосинтезi, SPMV вирусының CP және 5’-UTR ден инфекциялану кезiндегi әсерi мен
оның генiне трансляциясын зерттеу болды.

Жарияланды

2026-06-14

Дәйексөзді қалай келтіруге болады

Стамғалиева, З. ., Ильясова, Б. ., Дiлдабек А. ., Тлеуқұлова, Ж. ., Мукиянова, Г. ., Акбасова, А. ., & Омаров, Р. . (2026). Патогенездi дамытуда сатилеттердiң вирусының биологиялық рөлi. Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің хабаршысы. Биологиялық ғылымдар сериясы, 123(2), 61–68. Retrieved from https://bulbio.enu.kz/index.php/main/article/view/1041

Журналдың саны

Бөлім

Статьи

Most read articles by the same author(s)