Экологиялық факторлардың тұқы тұқымдас балықтардың иммундық жағдайына және ауруларға сезімталдығына әсері
Қаралымдар: 0 / PDF жүктеулері: 0
DOI:
https://doi.org/10.32523/2616-7034-2026-154-1-63-76Кілт сөздер:
тұқы тұқымдас балықтар, иммундық жағдай, экологиялық факторлар, аммиак, гипоксия, су температурасы, ауруларға сезімталдықАңдатпа
Бұл жұмыста су температурасы, аммиак концентрациясы және еріген оттегінің деңгейі сияқты негізгі экологиялық факторлардың тұқы балығының (Cyprinus carpio) иммундық жағдайына және бактериалды және паразитарлы ауруларға сезімталдығына әсері зерттелді. Зерттеу су шаруашылығы жағдайларын эксперименттік модельдеу және орта параметрлерін өзгерту арқылы жүргізілді, кейін иммунологиялық көрсеткіштерді бағалау жасалды, оның ішінде лизоцим белсенділігі, иммуноглобулин деңгейі, нейтрофилдердің фагоцитарлы белсенділігі, комплемент жүйесінің белсенділігі және кортизол деңгейі. Судың физико-химиялық сипаттамаларын бағалау эксперименттік жағдайлардың тұрақтылығын растады және зерттелген стресс факторларының әсерін бөліп көрсетуге мүмкіндік берді. Нәтижелер көрсеткендей, температураны 30°C дейін көтеру, аммиак концентрациясын 1,0 мг/л дейін арттыру және еріген оттегінің деңгейін 3 мг/л дейін төмендету иммундық реакциялардың айқын төмендеуіне және Aeromonas hydrophila және Dactylogyrus spp. әсеріне едәуір ұлғаюына әкелді. Иммундық жағдайдың ең айқын бұзылуы гипоксиялық жағдайларда байқалды, бұл кезде кортизол деңгейінің жоғарылауы және инфекциялық процестің максималды қарқындылығы тіркелді. Бұл деректер тұқы балығының патогендерге төзімділігін қалыптастыруда оттегі режимінің негізгі рөлін көрсетеді және тұщы су аквакультурасы жүйелерінде су сапасын бақылауды оңтайландыру қажеттілігін атап көрсетеді. Алынған нәтижелер экологиялық стресс факторларының тұқы балығының инфекциялық ауруларға сезімталдығын айтарлықтай арттыратынын және оларды практикалық балық өсіруде маңызды фактор ретінде қарастыру керектігін көрсетеді.
