Альцгеймер ауруының иммундық механизмдерін зерттеу тәсілі ретінде микроглияның пуринергиялық сигнализациясын электрофизиологиялық талдау

Аңдатпа

Нейроқабыну әртүрлі неврологиялық аурулардың, соның ішінде Альцгеймер ауруы (АА) сияқты нейродегенеративті патологиялардың дамуында маңызды рөл атқарады. Микроглияның функционалдық күйін модуляциялауда пуринергиялық сигнализация, атап айтқанда жасушадан тыс АТФ арқылы белсенетін P2X4 және P2X7 рецепторлары маңызды рөл атқарады. Осы рецепторлар іске қосатын иондық механизмдерді түсіну жаңа терапиялық нысаналарды іздеу үшін қажет, алайда олардың функционалдық белсенділігін зерттеу жоғары дәлдікті электрофизиологиялық әдістерді қолдануды талап етеді. Жұмыстың мақсаты — BV-2 микроглия жасуша линиясындағы АТФ-пен индукцияланған иондық механизмдерді зерттеу арқылы нейроқабыну мен нейродегенеративті аурулардағы, соның ішінде АА кезіндегі микроглияның пуринергиялық сигнализациясының рөлін тереңірек түсіну. Зерттеу жұмысы иммортализацияланған BV-2 микроглия жасушалық линиясында және HEK293 жасуша линиясында (тіркеу параметрлерін оңтайландыру үшін пайдаланылды) жүргізілді. Электрофизиологиялық өлшемдер «бүтін жасуша» (whole-cell) конфигурациясында –60 мВ ұстап тұру потенциалында орындалды. Пуринорецепторларды белсендіру 1 мМ АТФ ерітіндісін жергілікті аппликациялау арқылы жүзеге асырылды. Зерттеу барысында амебоидты морфологиясы бар жасушаларда тұрақты гигаомдық контакт түзу және whole-cell конфигурациясына көшу шарттары жетілдірілді. BV-2 линиясының барлық зерттелген жасушаларында (n=10) АТФ аппликациясы орташа амплитудасы 188 ± 33 пА болатын айқын кіріс токтарды туғызатыны анықталды. Тіркелген жауаптар баяу даму кинетикасымен және агонист әсері барысында жылдам десенситизацияның болмауымен сипатталды. Адамның бастапқы жасушалық линияларынан айырмашылығы, BV-2 жасушаларында P2X7 рецепторының пораларының толық ашылуына тән классикалық екі фазалы кинетика байқалмады. Бұл P2X4 рецепторлық қосалқы түрінің басым болуын немесе иммортализацияланған желілердегі пуринорецепторлар реттелуінің ерекшеліктерін көрсетуі мүмкін. Алынған нәтижелер микроглияның функционалдық күйін бағалауда patch-clamp әдісінің жоғары тиімділігін растайды. BV-2 жасушаларындағы АТФ-индукцияланған токтардың анықталған ерекшеліктері бұл желіні пуринергиялық сигнализация модуляторларын бастапқы скринингте қолдануға мүмкіндік береді.