Ұлытау облысындағы дәрілік өсімдіктердің скринингі және олардың жалпы сипаттамалары
Қаралымдар: 9 / PDF жүктеулері: 11
DOI:
https://doi.org/10.32523/2616-7034-2026-155-2-163-175Кілт сөздер:
дәрілік өсімдіктер, Ұлытау облысының флорасы, таксономиялық әртүрлілік, тіршілік формалары, халық медицинасы, биологиялық белсенді қосылыстар, Орталық ҚазақстанАңдатпа
Бұл мақалада Ұлытау аймағындағы (Орталық Қазақстан) дәрілік өсімдіктердің скринингі және олардың жалпы ботаникалық және экологиялық қасиеттері ұсынылған. 2024-2025 жылдары Жаңаарқа және Ұлытау аудандарында далалық зерттеулер жүргізілді, оның барысында 315 туыстан және 40-тан астам жоғары сатыдағы тамырлы өсімдіктер тұқымдасынан 502 түр анықталды. Түрлердің ең жоғары әртүрлілігі Asteraceae, Lamiaceae, Fabaceae, Papaveraceae және Campanulaceae тұқымдастарында байқалды. Тіршілік формаларын талдау көпжылдық шөптесін өсімдіктердің басым екенін (65-70%) анықтады, бұл күрт континенталды климатта флораның экологиялық икемділігін көрсетеді. Біржылдық және екіжылдық түрлер флораның сәйкесінше 15% және 8-10% құрайды, ал бұталар, ағаштар және лианалар әлдеқайда сирек кездеседі. Дәрілік өсімдіктерді пайдалануды зерттеу халық медицинасында қолданылатын түрлердің саны (шамамен 400 түрі) дәстүрлі медицинада шамамен 180 екенін, ал шығыс, эксперименттік және батыс медицинасында, ветеринарияда және гомеопатияда 10-нан 120-ға дейін түрі қолданылатынын анықтады. Зерттеу Ұлытау аймағының дәрілік флорасының жоғары таксономиялық және экологиялық құндылығын растайды және оның фармакология мен медицина үшін табиғи биологиялық белсенді қосылыстардың көзі ретіндегі рөлін одан әрі атап көрсетеді.
